روشهای ارزیابی و پایش سیستم تهویه موضعی

هدف از به کارگیری سيستم‌ تهويه صنعتي، جلوگیری از انتشار آلاینده در فضای محیط کار و متعاقبا کاهش سطح مواجهه بهداشتی اپراتور است. و طراحي، ساخت، نصب، بهره‌برداري و نگهداري سيستم‌ تهويه صنعتي مطابق اصول استاندارد، نمي‌تواند اثربخشي كنترل مواجهه با آلاينده‌هاي هوابرد را تضمين کند. به عبارت دیگر، اندازه گیری پارامترهای طراحی و انجام تست های عملکردی و عملیاتی، صرفا ابزاری جهت ارزیابی سطح اثربخشی سیستم تهویه موضعی به صورت غیرمستقیم می‌باشد. که عموما شامل اندازه گیری جریان هواگذر عبوری و فشار استاتیک است. بنابراین علاوه بر ارزیابی غیرمستقیم اجزای سیستم باید سطح کنترل آلاینده هوابرد بطور مستقیم مورد بررسی قرار گیرد. عموما سیستم تهویه موضعی به دلایل زیر مورد پایش قرار می‌گیرد:

• ارزیابی پارامترهای طراحی در مرحله پيش‌راه‌اندازي سیستم؛
• تعيين سطح كارايي و اثربخشي سيستم تهويه موضعي؛
• ارزيابي شرايط بهره‌برداري و نگهداري سيستم تهويه موضعي؛
• رفع مشكلات عملياتي سيستم تهويه موضعي.

ممکن است ميزان هواگذر مكشي هود، فشار استاتیک بخش‌های مختلف سیستم، مطابق الزامات و استاندارد طراحي مناسب و قابل قبول باشد، ولي نتایج نمونه‌برداري از آلاينده‌هاي هوابرد، بيانگر فرامواجهه اپراتور باشد. و این موضوع حاکی از عدم کفایت سطح كنترل و عملكرد سيستم تهويه موضعي طراحی‌شده است. طراح سیستم تهویه باید علاوه بر رعایت الزامات طراحی به فرهنگ و عادات کاری بهره برداری توجه نماید. بنابراین با مشخص شدن نتایج ارزیابی پارامترهای عملکردی و عملیاتی سیستم تهویه موضعی به همراه نتایج نمونه برداری فردی از منطقه تنفسی اپراتور، می‌توان از اثربخشی سیستم تهویه اجرا شده اطمینان حاصل نمود.

جریان هواگذر مکشی کانال‌ انشعابی، فشار استاتیک هود و فشار استاتیک تجمعی کانال‌های انشعابی، فرعی و اصلی، مهم‌ترين شاخص‌های غير مستقيم در توصیف وضعیت عملیاتی یک سیستم تهویه موضعی هستند.

بر اساس توصیه سازمان ACGIH آمریکا، پایش سیستم تهویه موضعی به دو صورت زیر انجام می‌گیرد:

پایش جامع سیستم

جریان هواگذر حجمی کانال‌های انشعابی باید به‌صورت سالیانه یا بعد از هر‌گونه تغییر در شبکه کانال‌کشی مورد بررسی قرار گیرد. همچنین فشار استاتیک هودهای مکشی و فشار استاتیک تجمعی کانال‌های انشعابی، فرعی و اصلی، باید در این بازه زمانی اندازه‌گیری و بررسی شود. با این وجود، در موارد زیر بررسی جامع سیستم تهویه موضعی با فواصل زمانی یک تا شش ماه توصیه می‌شود:

• سیستم تهویه به‌طور مکرر دچار گرفتگی یا نشتی شود.
• آلاینده هوابرد دارای سمیت بسیار بالا باشد و هیچ‌گونه خواص هشدار‌دهنده نداشته باشد. به‌‌عنوان مثال در غلظت‌های

خطرناک قابل استشمام باشد.

• نقص و خرابی سیستم تهویه منجر به توقف فرایند تولید شود.

پایش موردی هود

به‌ منظور حفظ راندمان عملیاتی و پیشگیری از فرامواجهه بهداشتی اپراتورها با آلاینده‌های هوابرد، ضروری است که علاوه‌بر اجرای برنامه پایش سالیانه، بخش‌های فهرست‌شده زیر با فواصل زمانی یک تا شش ماه مورد پایش قرار گیرند:

• افت فشار دستگاه تصفیه‌کننده؛
• فشار استاتیک هودهای مکشی؛ و
• فشار استاتیک در مناطقی که مستعد گرفتگی و انسداد مسیر کانال است.

«کد پیگیری : ECIVS-TA-1009»
برای دانلود فایل کامل مقاله در قالب pdf کلیک کنید.